به گزارش مفدا بم، آکنه یکی از شایعترین علت‌های مراجعه به پزشکان پوست و مو است. آکنه در اکثر اوقات همزمان با بلوغ شروع می‌شود، اما ممکن است در بزرگسالی نیز ایجاد شود. علت آن ترشح غدد چربی در اطراف فولیکول مو است، بدین صورت که ترشحات این غدد در داخل فولیکول مو تخلیه شده و با حرکت این چربی به سمت بالا، در سطح پوست پخش می‌شوند.

تمامی افراد، به خصوص بانوان، همواره از داشتن پوستی پر از مشکل شکایت دارند و اعتماد به نفس آن ها به دلیل این مشکل، پایین آمده است.

در این مصاحبه همراه شدیم با، دکتر مریم مهدوی انارکی- درماتولوژیست (متخصص بیماری های پوستی) و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار که در این باره توضیح می‌دهد:

نقش تغذیه در به وجود آمدن آکنه چقدر است؟

طبق مطالعاتی که انجام شده درباره رژیم غذایی، در بیمارانی که اکنه دارند مشاهده شده است که : اکنه با دو عامل در ارتباط است – میزان مصرف شیر روزانه بطوری که افرادی که مصرف شیر بیش از حد دارند، رژیم هایپر گلایسمیک با میزان گلوکز بالا بصورت قند یا شیرینی اضافه بر نیاز بدن یا کربوهیدرات بیش از حد که باعث بروز شدت اکنه می شوند

بر خلاف تصور عامیانه در مطالعات و مقالات، ارتباط قاطعی بین مصرف شکلات تلخ با اکنه مشاهده نشده است

اصلاح رژیم غذایی یا اصلاح تغذیه در آکنه می‌تواند در بهبود آن نقش بسیار زیادی داشته باشد.

آیا بلوغ و اثرات روان بر بروز اکنه پوستی تاثیر دارد؟

استرس های روحی باعث افزایش ترشح چربی پوست نمی شود اما شدت اکنه زمانی که فرد استرس دارد افزایش می یابد

در بدن ما عضوی به نام غده آدرنال وجود دارد. وقنی مغز استرس را دریافت میکند پیغامی به غده آدرنال ارسال میکند و باعث ترشح هورمونی به نام کورتیزول میشود. که آنرا هورمون استرس مینامند.

این هورمون به بدن کمک میکند تا با اثرات استرس کنار بیاید و به آن واکنش مناسب نشان دهد.

هیچ چیز اسرار آمیزی تا اینجا وجود نداشت! وقتی غده آدرنال در زن ها و مرد ها کورتیزول ترشح میکند مقدار خیلی کمی تستوسترون هم از آدرنال ترشح میشود و همراه با کورتیزول به جریان خون وارد می گردد. حال درمورد آکنه، چربی ریشه اصلی آکنه است و اگر پوست چرب تری داشته باشید احتمال اینکه پوست شما جوش بزند بسیار بیشتر است.

بلوغ قطعا موثر است و اکنه بعد از سنین بلوغ تحت تاثیرهورمون های فوق کلیه و غدد جنسی تخمدان و بیضه ها ترشح می گردد.

علی رغم تاثیر هورمون ها در بروز اکنه اما اکثر افرادی که اکنه شدید دارند میزان هورمون های جنسی انان در ازمایش ها در حد نرمال است

چند نوع اکنه داریم و چگونه تشخیص داده می شود؟

آکنه‌های سرسیاه و سرسفید در دسته آکنه‌های غیر التهابی قرار دارند و معمولا به درمان‌های بدون نسخه و روش‌های درمانی موضعی پاسخ مثبت خواهند شد. در واقع درمان آکنه های غیر التهابی راحت‌تر از سایر آکنه‌ها خواهد بود.

جوش‌های قرمز و متورم نیز در دسته آکنه‌های التهابی قرار دارد که بیشتر در اثر مسدود شدن منافذ پوست در اثر وجود باکتری، عفونت یا سلول‌های مرده پوست بروز می‌کنند. درمان آکنه التهابی کمی سخت است و احتمال دارد منجر به ایجاد منفذ یا لکه بر روی پوست شود.

تشخیص اکنه قطعا بالینی است و حتما باید به متخصص پوست مراجعه کنند و یکسری بیماری ها هستند که ضایعات مشابه اکنه دارند و در تشخیص افتراقی اکنه قرار می گیرند و باید آنها رد شوند

آیا باقی ماندن جای جوش وآکنه بر روی پوست هیچ راه درمانی دارد؟

آکنه نوعی بیماری پوستی است که زیبایی میلیون‌ها نفر در سراسر جهان را تحت درمان قرار داده است. گاهی جوش و آکنه تنها باعث تغییر شرایط پوستی نمی‌شود؛ بلکه بر روی کیفیت زندگی فرد نیز تاثیر می‌گذارد. خبر خوب این است که امروزه روش‌های مختلفی برای درمان جوش و آکنه ابداع شده است.

خوشبختانه اکنه جزء بیماریهایی است که بطور کامل درمان می گردد جای جوش ها و اسکار اکنه، درمان های مرحله ای و روش های متفاوتی دارد که در ادامه بیان می کنم.

آیا قرص های راکوتان و آکوتان برای درمان جای جوش مناسب است؟

قرص های راکوتان و اکوتان، یکی از موثرترین درمان های ما برای اکنه هستند، این دارو ها به عنوان یک انالوگ ویتامین آ با کنترل ترشح چربی پوست پروسه اکنه رو مهار می کند

اکوتان با تجویز متخصص پوست تحت شرایط خاص، با انجام ازمایش ها و در نظرگرفتن عوارض دارو برای اکنه های شدید در خط اخر درمان قرار می گیرد. اما وابسته به کیس ممکنه افرادی باشن اکنه متوسطی داشته باشند اما پوست حساس باشد که میزان کم اکنه، مدت زمانی زیادی اکنه بر جا بماند. در این لحظه متخصص تصمیم میگیرد اکوتان را شروع کند

عوارض اکوتان باعث شده که مردم در جامعه از مصرف ان هراس داشته باشند اما تحت نظر و با کنترل آزمایش، عارضه نمی دهد.

لیزر درمانی در درمان جای اکنه چقدر موثر است؟

بحث انواع مختلف لیزر در درمان اکنه بسیار بحث گسترده و پیچیده ای است که بصورت خلاصه بیان می کنم

یک لیزر معروف در درمان اکنه لیزر PDL که عموما برای اسکار برجای مانده در بعضی افراد که هاله قرمز برجای میگذارد کاربرد دارد و اون قرمزی را از بین می برد

لیزر تخریبی بصورت سنتی لیزر دی اکسید کربن در درمان اسکار اکنه بسیار موثر بود و بخاطر عوارض و دوره نقاهت طولانی استفاده از این لیزر ها محدود شده است و دستگاه های جدیدی جایگزین شده اند که اثربخشی به همان میزان است

روش های درمانی لیزر جای جوش ترکیبی، که شامل لیزرهای CO۲ (دی اکسیدکربن) و اربیوم هستند، در حالی که مولکول های آب را در لایه پایین آن (درم) گرم می کند، لایه سطحی پوست شما را از بین می برد تا پاسخ بهبودی را تحریک کند. این از بین بردن پوست شما را قرمز و خام می کند، حداقل یک هفته از کار افتاده است در حالی که پوست شما بهبود می یابد.

روش های درمانی لیزر بدون زخم مانند Clear + Brilliant سطح پوست را دست نخورده باقی می گذارند و فقط درم را گرم می کنند. پس از سطح دهی مجدد لیزر غیر تخریبی ، معمولاً زمان خرابی کم یا زیاد قابل توجه نیست.

لیزر ابلیتیو که این لیزر در جوان سازی پوست در محل اکنه با استفاده از تکنولوژی اربیم یا دی اکسید کربن برای لایه برداری سطحی پوست کاربرد دارد. این نوع درمان با لیزر با مقصود از بین بردن تمام لایه بالایی و سطحی پوست، در منطقه ای که اسکار وجود دارد، استفاده میشود بین ۳ تا ۱۰ روز زمان لازم است تا قرمزی ناشی از این لیزر شروع به فروکش کند.

لیزرهای جوان سازی غیر ابلیتیوی در این نوع درمان، برای زخم های اکنه از لیزر مادون قرمز استفاده میشود. گرما مهمترین عامل در این لیزر برای تحریک تولید کلاژن و تشویق رشد سلول تازه و جایگزینی بافت تازه با بافت اسیب دیده است.

لیزرهای فراکشنال یا فراکسل( FRAXEL) با مقصود تحریک بافت های زیرین زخم و برای از بین بردن سلول های مرده که زیر لایه بالایی پوست جمع شده اند، از این لیزر استفاده میشود. اسکارهای عمیق پوستی ناشی از اکنه و همینطور اسکارهای ناشی از سوختگی های عمیق به خوبی به این نوع لیزر جواب می دهند.

میکرونیدلینگ برای پاکسازی محل اکنه چقدر مناسب است و چگونه انجام می شود؟

این پروسیجر توسط دستگاهی با کارتیج یکبار مصرف با ۱۲ تا ۳۶ سوزن که با عمق مشخص وارد پوست می شوند و با ایاجادسوزن در پوست پروسه ترمیم پوست رو فعال میکنند و اسکار کم می شود و مکانیسم مکانیسم تخریب ستونی لیزرهاست و هزینه کمتری دارد و به فواصل دوهفته تا یک ماه چندجلسه پشت سر هم انجام می شود

درروش میکرونیدلینگ (جوان‌سازی پوست) سوزن زیر جلدی از طریق ایجاد سوراخی مجاور اسکار، زیر فرورفتگی آشکار یا چروک، فروبرده می‌شود. عمل آزاد کردن پوست از چسبندگی به چنین جاهای عمیق، موجب بالا آمدن پوست و ایجاد زخمی کنترل‌شده می‌گردد که درنهایت فرایند بهبود زخم آغازشده و با تشکیل بافت همبند فرورفتگی اسکار بهبود می‌یابد.

دکتر آندره کامیراند و همکارانش در مقاله ایدر سال ۱۹۹۷ با معرفی نیدل ابریشن پیشرفته گام مهم بعدی در باب نیدلینگ پوست را برداشتند. وی به روش Tattoing و با رنگ‌دانه همرنگ پوست نسبت به ترمیم اسکار هیپوکروم صورت اقدام نمود. پس از یک تا دو سال، آن‌ها متوجه شدند بااینکه رنگ‌دانه مصنوعی کاملاً محوشده بود، جای آن ملانین طبیعی جایگزین شده و همچنین بافت، ظاهر و رنگ اسکار بسیار بهبودیافته بود.

این اتفاق این فکر را متبادر می‌کرد که تریپاناسیون (از ریشه یونانی تریپانون: با مته سوراخ کردن) اسکارها به روش tattoing مسئول بهتر شدن و رنگ‌دانه سازی مجدد اسکار است.

آن‌ها به این نتیجه رسیدند که نیدلینگ اسکار به‌تنهایی موجب شکستن ساختار کلاژن و تجدید و تحریک ملانین سازی می‌گردد. به دنبال کشف دکتر کامیراند، دکتر دس فرناندس یک استامپ نیدلینگ برای تحریک کلاژن معرفی کرد. بعدها وی غلتکی (رولر) با ۷۰ سوزن طراحی کرد که استفاده از آن راحت‌تر بود.

امروزه با پیشرفت تکنولوژی دستگاه‌های پیشرفته و حرفه‌ای میکرونیدلینگ جهت استفاده پزشکان در امر جوان‌سازی پوست تولیدشده است. به‌صورت کلی می‌توان گفت اسکین نیدلینگ که تحت عنوان میکرونیدلینگ یا روش تزریق کلاژن نیز شناخته می‌شود، یک روش غیر جراحی کم تهاجمی است که با ابزار میکرونیدل آسیب کنترل‌شده‌ای به پوست فرد وارد می‌کند.

آراف فرکشنال برای کلاژن سازی با اشعه رادیویی چقدر موثر است؟

این دستگاه مشابه میکرونیدلینگ کارتریج یکبار مصرف برای هر فرد دارد و سوزن مشخص دارد. تفاوت با میکرونیدلینگ در این است که امواج را در عمق درم و اپی درم ازاد می کند و باعث فعال شدن پروسه کلاژن سازی می شود و گودی ها وفرورفتگی های پوست را درمان می کند

جوانسازی پوست با دستگاه آر اف فرکشنال با امواج RF یا امواج رادیوفرکانسی انجام می شود که طول موج کوتاه و انرژی بالایی دارند. انرژی RF در دستگاه ار اف فرکشنال سوزنی از طریق نوک سوزنهای بسیار ظریف وارد پوست می شود. آر اف فرکشنال سوزنی تا عمق ۴ میلی متر در پوست نفوذ می کند تا بهتر بتواند کلاژن سازی در عمق پوست را انجام دهد و سلولهای پوستی را برای بازسازی تحریک کند.

سطحی ترین لایه پوست، «اپیدرم» است و زیر آن، لایه «درم» قرار دارد. در اثر افزایش سن این لایه درم است که تحلیل می رود. وقتی دستگاه آر اف روشن می شود و انرژی ناشی از امواج RF به پوست تابیده می شود، در لایه درم جنب و جوش ایجاد خواهد شد که همین موضوع سلولهای پوست را برای تولید کلاژن تحریک می کند. با کلاژن سازی در پوست شاهد شادابی، زیبایی و سفت شدن پوست خواهیم بود و به این ترتیب آر اف فرکشنال باعث جوانسازی پوست شما می شود.

تاثیر دیگری که دستگاه ار اف دارد این است که باعث ساخت بافتهای فیبروزی در قسمتهای آسیب دیده پوست می شود. بافتهای فیبروزی هم باعث تحریک کلاژن سازی در پوست می شوند و به ایجاد لایه ای ضخیم روی زخمهای سطحی پوست کمک می کند. در نتیجه جای زخم و اسکار روی پوست پوشیده می شود.

روش سابسیژن چیست و چگونه انجام میشود؟

این روش با سوزن یا کانولا که سر گرد دارد و توانایی اسیب به عروق و اعصاب را ندارد از یک نقطه از پوست وارد می شود با بی حسی و چسبندگی و بافت فیبروز پوست رو باز می کند و فرورفتگی های اسکار اکنه را پر میکند روش خط اول درمان در اسکار های رولینگ اکنه است و فیدبک خوبی در بیماران دارد

عوارض تورم کبودی خونریزی و بسیارنادر عفونت هست که باید حتما توسط متخصص پوست انجام شود.

با این روش، متخصص پوست یک سوزن زیرپوستی را مستقیماً در زیر اسکار وارد پوست شما می‌کند. سوزن برای شل کردن و شکستن الیافی که جای زخم را به بافت زیر آن متصل می‌کند استفاده می‌شود. این روش علاوه بر اینکه به برداشتن اسکار کمک می‌کند، می‌تواند باعث آزاد شدن کلاژن‌های پوست شود.

برداشتن زخم و آزادسازی کلاژن هردو می‌توانند نقش مهمی در کاهش ظاهر اسکار داشته باشند. تعداد جلسات مورد نیاز برای سابسیژن، ۴ هفته است که در هفته سه تا ۶ بار می‌تواند متغییر باشد.

آیا پانچ صورت مناسب است؟

این یک روش سنتی و قدیمی است برای درمان اسکار اکنه که برای اسکار های خیلی عمیق انجام می شود که برداشتن و جراحی برخی زخم های جای اکنه با استفاده از یک ابزار کوچک و ترمیم محل براشتن آن است.

پانچ کردن روش خاصی برای سوراخ کردن پوست صورت است که در آن از بافت پیوندی پوست برای پر کردن زخم استفاده می شود. البته این کار برای اسکارهای بزرگتر و عمیق تر استفاده می شود و اسکار های کم عمق نیازی به پر کردن پس از پانچ نخواهند داشت.

نوع دیگری از روش سوراخ کردن پوست به نام پانچ Elvsion وجود دارد که اغلب برای درمان اسکارهای گسترده تر استفاده می شود. در این روش پایه اسکار آکنه با پانچ برداشته می شود در حالی که بافت پوست اطراف دست نخورده باقی می ماند. این کار به طور موثر جای زخم را از بین می برد و با صاف کردن بافت ظاهر کلی پوست را بهبود می بخشد.

آیا روش ابریژن برای جای زخمهای فیبروتیک موثر است؟

میکرودرم ابریژن پروسه‌ی لایه‌برداری غیرتهاجمی پوست است که در آن لایه‌ی رویی پوست (سلول‌های مرده) به‌صورتی ملایم تراشیده شده و تولید کلاژن انگیخته می‌شود تا پوست تازه و سالم رشد یابد و شما چهره‌ای جوان‌تر و شاداب‌تر داشته باشید. خطوط کم‌عمق، لکه‌ها، تیرگی در پوست و لکه‌های ناشی از آفتاب در این روش قابل‌درمان هستند بخصوص اگر جلسات درمان پیاپی و متوالی باشند.

بعد از انجام میکرودرم ابریژن مرطوب‌کننده ها، کرم‌ها و لوسیون ها بهتر و آسان‌تر جذب می‌شوند و اثر بیشتری خواهند داشت. میکرودرم روشی بدون درد، با میزان ریسک پایین است که از آن می‌توان جهت برطرف کردن برخی از مشکلات پوستی استفاده نمود.

میکرودرم ابریژن (Microdermabrasion) که معمولاً به‌اختصار میکرودرم نامیده می‌شود اولین بار در ایتالیا در سال ۱۹۸۵ مورداستفاده قرار گرفت. این روش به دو شیوه دستی و دستگاهی انجام میشه که در ان سطح پوست خراشیده میشه و در روش دستی با وسیله ای شبیه سمباده، خراشیده می شود. در روش دستگاهی، سطح پوست توسط دستگاه با سیم ها یا الماس خارشیده می شود

عمق درم ابریژن باید عمق کنترل شده ای باشد که بدون ایجاد اسکار ما را به هدف مان برساند البته امروزه به خاطر وجود دستگاه های جدید تراین روش کمتر استفاده می شود

در انتها برای داشتن پوستی بدون اکنه چه پیشنهادات مراقبت پوستی دارید؟

بحث اکنه این بیماری مولتی فکتوریال هست و عوامل محیطی و ژنتیکی زیادی در بروز ان دخالت دارند، کنترل بحث ژنتیک از توان ما خارج است و طبیعتا بصورت ژنی به ارث می رسد. میزان ترشح چربی پوست یکی از فاکتور هایی ست که ما از والدین به ارث می بریم و مستقلا در ایجاد اکنه دخیل است و کنترلی بر آن نداریم.

عوامل محیطی در کنترل ما هستند یک سری از فاکتورهایی که منفذ سطح پوست را می بندد و محیط را مستعد ایجاد اکنه می کند در کنترل ماست، کرم پودر ها و کرم های ارایشی و ضد افتاب های رنگی که حاوی اکسیدهای فلزی هستنذ باعث بسته شدن منافذ پوست می شوند و باعث بروز اکنه می شود.

افراد باید کرم های سبک و مخصوص به پوست خود را استفاده کنند و مواد ارایشی نباید طولانی مدت روی پوست باقی بماند شست و شوی روزانه و برداشتن الودگی ها از روی پوست باید به موقع انجام شود.

برای اینکه پوست سالم و زیبا داشته باشید، لازم است که مرتب از آن مراقبت کنید. اگر مشکلات پوستی شدید مثلا آکنه یا اگزما دارید، نباید دنبال درمان‌های خانگی باشید. حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.

خبرنگار مفدا بم: معصومه سدری زاده